Haluksy – skąd się biorą i jak się przed nimi ustrzec?

Data publikacji 14-11-2017 roku

Utrudniają chodzenie, powodują ból i odbierają stopom estetyczny wygląd. Zniekształcenia dużego palucha (zwane potocznie haluksami) dotyczą już co 4. kobiety w Polsce. Jak powstają, w jaki sposób przebiega ich leczenie i czy można się przed nimi uchronić?

Haluks czyli co?

Kiedy duży paluch u stopy zmienia swoje ustawienie i zaczyna nienaturalnie się odchylać, dochodzi do stanu zapalnego i bolesnej deformacji, którą potocznie nazywa się haluksem. Na początku zniekształcenie jest słabo widoczne i często zupełnie nie boli, dlatego większość kobiet przegapia pierwszy etap tworzenia się deformacji. Gdy dochodzi do zaczerwienienia, pieczenia i bólu, haluks jest już w zaawansowanym stadium i skutecznie utrudnia codzienne funkcjonowanie. Co gorsza, schorzenie to może postępować, rozwijając dodatkowe deformacje w całej stopie (np. poszerzenie przedstopia lub zniekształcenia innych palców).

Przyczyny powstawania haluksów

Nieestetyczne deformacje stóp to problem, który dotyczy głównie kobiet – płeć piękna ma bowiem tendencję do torturowania swoich stóp ciasnymi, wysokimi szpilkami. To właśnie nieodpowiednio dobrane obuwie jest największym sprzymierzeńcem haluksów, zwłaszcza gdy jest zbyt ciasne i zmusza do wielogodzinnego ściskania palców w nienaturalnej pozycji. Wysoki obcas wpływa z kolei na przeciążenie przedniej części stopy, wskutek czego dochodzi do płaskostopia poprzecznego.

Źle dobrane obuwie to najczęstszy, ale nie jedyny czynnik sprzyjający tworzeniu się palucha koślawego. Równie ryzykowne jest przyjmowanie przez długie godziny pozycji stojącej (na co szczególnie narażone są np. hostessy, ekspedientki czy fryzjerki), a także nadwaga. Zdarza się, że deformacje stopy wynikają ze szczególnych predyspozycji w ich budowie – genetycznie słabszych tkanek czy płaskostopia.

Dlaczego haluksy sprawiają ból?

Zniekształcenia stawów i deformacje palców sprawiają, że zmienia się cała biomechanika stopy. Gdy ciężar ciała zaczyna być rozkładany na chorej stopie (najczęściej nieświadomie), osłabiony paluch przestaje być wystarczającym podparciem podczas stania i chodzenia. Dochodzi do osłabienia mięśni, tkanek i więzadeł, a w niektórych przypadkach może pojawić się nawet stan zapalny torebki stawowej. Wszystkie te zmiany sprawiają, że paluch i cała przednia część stopy staje się bolesna i obrzęknięta. Z czasem niemożliwe może okazać się umieszczenie stopy w obuwiu, a nawet samo poruszanie się.

Leczenie haluksów

Warto wiedzieć, że zwalczanie haluksów jest łatwiejsze i skuteczniejsze w początkowej fazie – jeśli więc zauważysz u siebie niepokojące zniekształcenia i (choćby minimalne!) odchylenie palucha, najlepiej od razu udać się do specjalisty. Ortopeda określi skalę problemu i w razie konieczności wdroży odpowiednie leczenie. Tym samym zapobiegnie dalszemu rozwojowi haluksów i zmniejszy dolegliwości bólowe. W przypadku zaawansowanych deformacji, lekarze najczęściej zalecają stosowanie odpowiedniego obuwia, aparatów bądź szyn korekcyjnych, a w skrajnych przypadkach niezbędna okazuje się ingerencja chirurgiczna.

Mimo że haluksy przeważnie dają się całkowicie wyleczyć, najlepszym rozwiązaniem jest ich unikanie, a więc profilaktyka i zapobieganie bolesnym deformacjom. W tym celu najlepiej zrezygnować z niewygodnych, ciasnych i wysokich butów (przynajmniej na co dzień). Warto też jak najczęściej poruszać się boso, a podczas relaksu umieszczać stopy wyżej niż reszta ciała, by ułatwić krążenie krwi.

Domowe zwalczanie haluksów – sprawdzone metody

Data publikacji 14-11-2017 roku

Bolesne zmiany na stopach potrafią skutecznie utrudniać swobodne poruszanie się, a do tego odbierają pewność siebie i poczucie atrakcyjności. Nie ma wątpliwości – z haluksami trzeba walczyć, ale czy zawsze musi się to wiązać z zabiegiem chirurgicznym? Przedstawiamy popularne metody na domowe zwalczanie haluksów.

Lepiej zapobiegać, niż leczyć

Jak w przypadku wszystkich chorób i schorzeń, dużo lepiej (i łatwiej) nie dopuścić do wystąpienia haluksów, niż skutecznie je wyleczyć, gdy już się pojawią. Jeśli czujesz, że palce u stóp zaczynają zmieniać swoje położenie albo czujesz charakterystyczne „rwanie” w stawach stopy (zwłaszcza po długotrwałym przebywaniu w pozycji stojącej), to może być znak, że zaczynają rozwijać się deformacje. To, co możesz zrobić na tym etapie, to zmiana obuwia na lekkie, wygodne i płaskie, w którym stopa nie będzie ściśnięta ani ułożona przez wiele godzin w nienaturalnej pozycji. Pamiętaj, by buty były odpowiednio szerokie, a już zupełnie unikaj modeli ze zwężanym czubkiem (w tzw. szpic).

Zwalczanie haluksów - jak przynieść sobie ulgę?

Jeśli doszło do stanu zapalnego, tworzenie się haluksów zaczyna powodować ból i potężny dyskomfort. To ostatni dzwonek, by spowolnić powstawanie zniekształceń i pozbyć się dolegliwości bólowych, które potrafią być wyjątkowo dotkliwe. W jaki sposób możesz przynieść sobie ulgę?

  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne
    Jeśli czujesz silny ból utrudniający poruszanie się, możesz sięgnąć po lekarstwa przeciwbólowe i przeciwzapalne. Farmaceuta z pewnością pomoże Ci dobrać skuteczne leki, które możesz wykupić bez recepty.
  • Wkładki do butów
    Chodzi głównie o wkładki indywidualne, które są dostosowane do kształtu Twojej stopy i pomagają utrzymywać ją w prawidłowej pozycji przez cały dzień. Możesz też wybierać spośród żelowych wkładek pod przodostopie, które ułatwiają chodzenie zwłaszcza w butach na obcasie.
  • Kinesiotaping
    Pod tą pozornie skomplikowaną nazwą kryją się specjalistyczne plastry, które wspierają utrzymywanie palców w odpowiednich pozycjach. Oprócz korygowania ułożenia, plastry wpływają także na wzmocnienie mięśnia dużego palca.

Ćwiczenia na haluksy

Stosując środki wspomagające prawidłowe ułożenie palców, warto też wykonywać ćwiczenia, które wzmocnią osłabione mięśnie. Poza domowymi ćwiczeniami, które możesz wykonywać samodzielnie, możesz także zgłosić się do fizjoterapeuty, by poddać się specjalistycznym zabiegom manualnym stymulującym stawy w chorej stopie.

Ćwiczenie 1
Zniekształcenia stawów i deformacje palców sprawiają, że zmienia się cała biomechanika stopy. Gdy ciężar ciała zaczyna być rozkładany na chorej stopie (najczęściej nieświadomie), osłabiony paluch przestaje być wystarczającym podparciem podczas stania i chodzenia. Dochodzi do osłabienia mięśni, tkanek i więzadeł, a w niektórych przypadkach może pojawić się nawet stan zapalny torebki stawowej. Wszystkie te zmiany sprawiają, że paluch i cała przednia część stopy staje się bolesna i obrzęknięta. Z czasem niemożliwe może okazać się umieszczenie stopy w obuwiu, a nawet samo poruszanie się.

Ćwiczenie 2
Możesz także wykonać popularne i skuteczne ćwiczenie z bandażem – w tym celu będziesz potrzebować pomocy drugiej osoby. Usiądź na podłodze z wyprostowanymi nogami, skieruj palce u stóp w górę. Na wierzch palców nałóż bandaż, który Twój pomocnik powinien chwycić za dwa końce i lekko ciągnąć w kierunku podłogi. Twoim zadaniem jest przyciąganie palców do siebie pokonując opór bandaża. Możesz równocześnie rozchylać palce na boki – to zwiększy efektywność ćwiczeń.

Pomocne w walce z haluksami jest także chodzenie na palcach i chwytanie drobnych przedmiotów palcami u stóp. Możesz turlać małe piłeczki, zwijać kawałki materiału albo próbować pisać długopisem chwyconym palcami u stopy. Im częściej będziesz wykonywać profilaktyczne ćwiczenia wzmacniające stawy i mięśnie stóp, tym większa szansa, że problem uporczywych haluksów nie będzie Cię dotyczyć.